AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ

	

ALİ TƏHSİL PİLLƏSİNİN DÖVLƏT STANDARTI

MAGİSTRATURA SƏVİYYƏSİNİN İXTİSAS ÜZRƏ

T Ə H S İ L   P R O Q R A M I

İxtisasın (proqramın) şifri və adı:   060407 – Menecment

BAKI – 2016

1.	Ümumi müddəalar 

1.1. 	Magistratura səviyyəsinin 060407 – Menecment ixtisası üzrə Təhsii Proqramı «Təhsil haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununa, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarları ilə təsdiq olunmuş ali təhsil pilləsinin dövlət standartı və proqramı»,«Magistratura təhsilinin məzmunu, təşkili və magistr dərəcələrinin verilməsi qaydaları»nın tələblərinə, «Ali təhsilin magistratura səviyyəsi üzrə ixtisasların (ixtisaslaşmaların) təsnifatı»na və digər qanunvericilik aktlarına uyğun hazırlanmışdır.
1.2. 	Tabeliyindən, mülkiyyət növündən və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisələri 060407 – Menecment ixtisası üzrə magistr hazırlığını bu Təhsil Proqramı ilə həyata keçirir.
1.3.   	Strukturda istifadə olunan işarələr: ÜK - ümummədəni kompetensiyalar PK - peşə kompetensiyaları

2.	060407 – Menecment ixtisasının xarakteristikası

2.1.	Təhsil Proqramının mənimsənilməsinin normativ müddəti və məzunlara verilən elmi-ixtisas dərəcəsi:

İxtisasın şifri və adı	Verilən elmi-ixtisas dərəcəsi	Əyani forma üzrə təhsil müddəti	Kreditlə rin sayı	
060407 - Menecment
Ixtisaslaşmalar:
- Heyətin idarə edilməsi
- Strateji idarəetmə
- İnnovasiyaların və layihələrin idarə olunması
- Menecment (sahələr üzrə)	Magistr	2 il 	120	

3.2.   Proqramın   mənimsənilməsi   nəticəsində   məzunun   kompetensiyasına qoyulan tələblər.

3.2.1. Məzun aşağıdakı ümummədəni kompetensiyalara (ÜK) yiyələnməlidir:
-	kollektivdə işləmək (ÜK-1);
-	digər sahələrin mütəxəssisləri ilə ünsiyyətdə olmaq (ÜK-2);
-	fəal sosial mobillik (ÜK-3);
-	beynəlxalq arenada işləmək (ÜK-4);
-	hüquqi biliklər və etik normalar (ÜK-5);
-	yeni ideyalar irəli sürmək (ÜK-6);
-	müstəqil işləmək (ÜK-7);
-	elmi-tədqiqat və elmi-pedaqoji işlərin təşkilində, elmi kollektivin idarə olunmasında bacarıq və vərdişlər (UK-8);
-	təşəbbüskarlıq və liderlik (ÜK-9);
-	işi təşkil etmək və planlaşdırmaq (ÜK-10).

3.2.2. Məzun aşağıdakı peşə kompetensiyalarına (PK) yiyələnməlidir:

Elmi-tədqiqat sahəsi üzrə:

-	fundamental  və  kompyüter  fənləri  sahəsində  dərin  biliklərə  əsaslanan riyazi modelləşdirmə üsullarından istifadə etmək (PK-1);
-	menecment problemlərini həll etmək (PK-2);
-	elmi-tədqiqat və elmi axtarışlar işini aparmaq (PK-3);
-	menecment inkişafının əsas istiqimətləri üzrə müstəqil təhlil aparmaq (PK-4);
-	öz elmi araşdırmalarının nəticələrini təqdim etmək (PK-5);
-	fənlərin ümumi mənzərəsini müstəqil qurmaq (PK-6).

Pedaqoji sahə üzrə:

-	ali təhsilin bakalavriat səviyyəsində "Menecment" ixtisası fənlərini tədris etmək (PK-7);
-	elektron kitabxanalardan, referativ jurnallardan ixtisasa aid aktual elmi-texniki məlumatları əldə etmək (PK-8);
-	tədris, təlim və ya digər üsullarla öz biliklərini başqasına ötürə bilmək (PK-9);
-	təhsil proqramları və  tədris-metodiki vəsaitləri işləyib hazırlamaq (PK-10).

Təşkilati-inzibatçılıq sahəsi üzrə:

-	fənn qruplan üzrə ümumi formaları və qanunauyğunluğu müəyyənləşdirmək (PK-11);
-	menecment problemlərinin həllində qabaqcıl təcrübəni tətbiq etmək PK-12);
-	təşkilatları dəyişən xarici mühitin əlverişli imkanlarına və gözlənilməyən dəyişikliklərinə adaptasiya etmək (PK-13);
-	kollektivlərin elmi-tədqiqat işlərinə rəhbərlik etmək (PK-14);
-	qeyri-ixtisas bilikləri (o cümlədən) qısaca və dürüst ifadə etmək (PK-15);
-	peşəkar fəaliyyəti çərçivəsində gözlənilməz və mürəkkəb məsələləri həll etmək (PK-16);
-	müvafiq fəaliyyət və metodları təklif etmək və planlaşdırmağa, onların qısa və uzunmüddətli nəticələrini təhlil etmək (PK-17);
-	fəaliyyət və ya təhsil sahəsi ilə bağlı problemləri yaradıcı şəkildə müəyyənləşdirmək və ortaya qoya bilməyə, konkret vaxt çərçivəsində və məhdud informasiya şəraitində onları həll edə bilmək (PK-18);
-	fəaliyyət və təhsil sahəsi ilə bağlı problemlərin həlli zamanı müvafiq texnologiya və metodları seçmək və onlardan istifadə edə bilmək, həmçinin potensial nəticələri müəyyənləşdirmək və ya qiymətləndirə bilmək (PK-19);
-	fəaliyyət və təhsil sahəsi ilə bağlı problemlərin həlli zamanı şəxsi davranışlarını tənqidi şəkildə qiymətləndirmək (PK-20);
-	fəaliyyət və təhsil sahəsi ilə bağlı problemləri Azərbaycan və bir xarici dildə şifahi və yazılı olaraq təqdim etmək və əsaslandırmağa, həmçinin mütəxəssis və qeyri-mütəxəssislərlə birgə müvafiq müzakirələrdə iştirak edə bilmək (PK-21);
-	innovativ yanaşma tələb edən mürəkkəb və gözlənilməz şəraitlərdə müstəqil şəkildə fəaliyyət göstərmək (PK-22);
-	təşkilat və ya qrupların strateji fəaliyyəti ilə bağlı məsuliyyət daşımaq (PK-23);
-	mürəkkəb şəraitlərdə etik qaydalara uyğun şəkildə davrana bilmək, şəxsi davranışların etik aspektləri, imkanları, məhdudiyyət və sosial rolunu anlamaq fəaliyyət və təhsil sahəsi ilə bağlı məsələlərdə əsaslandırılmış qiymətləndirmə aparmaq (PK-24);
-	davamlı təlim və peşəkar inkişafla bağlı şəxsi və digərlərinin ehtiyaclarını qiymətləndirmək, həmçinin müstəqil təhsil üçün zəruri olan səmərəli metodlardan istifadə edə bilmək (PK-25).
4. Peşə fəaliyyəti üzrə hazırlıq səviyyəsinə və təhsilin nıəzmununa qoyulan minimum tələblər

4.1.   Peşə fəaliyyətinin xarakteristikası

4.1.1. 060407 - Menecment ixtisası üzrə magistrlərin peşə fəaliyyətinin əsas istiqamətləri:
-	elmi-tədqiqat;
-	pedaqoji;
-	təşkilati-inzibatçılıq və s. 

4.1.2. Hazırlıq səviyyəsinə qoyulan tələblər:
Elmi-tədqiqat sahəsi üzrə:
-	"Menecment" sahəsinin real proseslərin və obyektlərin öyrənilməsində elmi, təşkilati və tətbiqi məsələlərin həllində qabaqcıl təcrübəni tətbiq etmək;
-	elm və texnikanın nailiyyətlərindən, Azərbaycanın və xarici ölkələrin qabaqcıl təcrübəsindən istifadə etməklə Strateji idarəetmə sahəsində aparılan elmi-tədqiqat işlərini təhlil etmək və nəticələri ümumiləşdirmək;
-	konfranslar, seminarlar, simpoziumlar hazırlamaq və keçirmək;
-	elmi nəşrlər hazırlamaq və redaktə etmək.
Pedaqoji fəaliyyət üzrə:
-	mühazirə oxumaq;
-	məşğələ və seminar dərslərini aparmaq.

Təşkilati-inzibatçılıqfəaliyyəti:

-	elmi-tədqiqat qruplarının işini təşkil etmək ;
-	fəaliyyət nəticəsinə əsasən resursların istifadəsinin səmərəliliyinin artırılmasına dair təklifləri işləyib hazırlamaq;
-	elmi araşdırmaların nəticələrini kəmiyyət və keyfiyyətcə qiymətləndirmək.

4.2.   Təhsilin məzmununa qoyulan minimum tələblər
□ İxtisas üzrə fənn bölmələri, fənlərin kreditləri, onlarm mənimsənilməsinin nəticələri (bilik, bacarıq və vərdişlər baxımından) və qazanılması nəzərdə tutulan kompetensiyaların kodları.
Fənn bölməsinin kodu	Fənn bölmələri, onların mənimsənilməsinin nəticələri (bilik, bacarıq vərdişlər baxımından)	Fənn bölmələri üzrə kreditlərin sayı	Fənnin kodu və adı	Fənn üzrə kreditlərin sayı	Qazanılması nəzərdə tutulan kompetensiyaların kodları	
Təhsil hissəsi	
MF-B00   	İxtisas (ixtisaslaşma) fənləri bölməsi
bilməlidir:
Bu bölməyə daxil olan fənlərin öyrənilməsi  nəticəsində tələbə bilməlidir:
-müasir   iqtisad   elminin   əldə   etdiyi nailiyyətləri   sistemləşdi-rilmiş   şəkildə şərh etməyi, 
-yeni iqtisadi sistemlərin, transformasiya     prosesinin qanunauyğunluqlarını        və     metodoloji prinsiplərini, 
-mikro və makro iqtisadi problem və modellərin sistemli şəkildə şərhini, 
-qlobal qeyri-sabitlik şəraitində iqtisadi    artımın    və    təhlükəsizliyin qorunması siyasətini, 
-işgüzar tsiklin idarəsini,     uzunmüddətli     iqtisadi artımın sürətləndirilməsi;
- iqtisad elminin və iqtisadiyyatın fəlsəfi-metodoloji    aspektdən    dəyərləndirilməsini, 
-mövcud nəzəri və metodoloji problemlərin   konseptual   qiymətləndirilməsini, 
-müxtəlif        yanaşmalarm müqayisəli       təhlili       və       nəzəri ümumiləşdirilmələrin            aparılması metodikasını,   
-iqtisadiyyatın    sistemli yaranmış  keyfiyyətində   ictimai   həyatın digər sfera və sahələri ilə  inteqrativ bağlılığının fəlsəfi interpretasiyasını;
-müasir problemlərin öyrənilməsi və qiymətləndirilməsini;
-sahibkarhq    fəaliyyətinin    müasir aspektlərinin tədbiqini;
- əmtəə və xidmət bazarlarının inkişafının strateji problemləri və onlarda fəaliyyət göstərən işgüzar təşkilatların qurulmasını;
- strateji menecment və müəssisələrin strategiyasının və strateji məsələlər üzrə qərarların qəbul edilməsini;
- müasir təşkilatların ümumi-işgüzar və funksional  strategi-yalarının və  strateji alterna-tivlərinin məzmununu;
- müasir təşkilatların idarə edilməsinin spesifik     funksi-yası     kimi     strateji marketinq  konsepsiyalarını  və  strateji idarəetmə elementləri vasitəsilə bazarın öyrənilməsini;
- situasiyalı təhlil, onun əsas amilləri, strateji    çeviklik,    diversifikasiya    və sinergizm məsələlərini;
-müəssisənin strateji   resurs-larından maksimum istifadə strategiyasını;
- cəmiyyətə    münasibətdə    firmanın strategiyasının yeni alternativlərini;
-qloballaşma   və   beynəlmi-ləşmənin strateji aspektlərini;
-işgüzar    təşkilatların    niyyəti    və məqsədlərini, strategiyasını və texnoloji siyasətini;
- strateji   idarəetmə   kon-sepsiyası   və gözlənilməyən dəyişikliklərə idarəetmə reaksiyasını;
- xarici iqtisadi fəaliyyətin strategiyasını və strateji məqsədlərə çatmaq üsullarını;

bacarmalıdır:
- riskin və qeyri-müəyyənliyin iqtisadi mahiyyəti,      oyunlar     nəzəriyyəsinin məzmununu   izah   etməyi, alternativ strategiyanın      müəyyənləş-dirilməsini, 
-gəlirlərin bölgüsü və yoxsulluğa qarşı mübarizənin      istiqamətləri,      
-qeyri-bərabərliyi törədən səbəblər, amillər və mənbələri   aşkar  etməyi,  
 -makroiqtisadiyyatın əsas prinsipləri, dövlətin iqtisadi siyasəti, onun xarici ticarətin və milli iqtisadiyyatın   inkişafına   olan   təsirini müəyyənləşdirməyi;
- iqtisadi proses və hadisələrin konseptual məzmununu tam və dolğun şəkildə üzə çıxarmağı, 
-konseptual yanılmalara yol verilməməyi,     
-aparılan tədqiqatlarm fəlsəfi metodoloji yönümünü, o cümlədən problemlərin tədqiqat metodlan və şərhi üsullarını    müəyyən    etməyi,  
- onların inkişaf təməyyülləri   və  perspektivləri haqqında    əsaslandırılmış  biliklər siste-mini formalaşdırmağı;
-təşkilatdaxili      münaqişə      və müqavimətlərin        həll        edilməsi strategiyasını;
- təşkilatların  strategiyası  ilə  onların təşkilatı quruluşunun qarşılıqlı əlaqəsini.

yiyələnməlidir:
- peşəkar   sferada   praktiki   fəaliyyət vərdişlərinə;
- peşəkar sfera elmi-tədqiqat işlərinin aparılmasının         me-tod və metodologiyasına;
- sərbəst tədqiqat və elmi iş aparmaq vərdişlərinə;
- müasir vasitələrin tədqiqi ilə biznesdə resurslarının idarə edilməsi proseslərinin təkmilləşdiriliməsinə;
-idarəetmə fəaliyyətində risklərin idarə olunması   üçün   statistik,   ekspert   və kombinasiya üsullarının tətbiqinə.	60	MİF-B01
Menecmentin müasir
problemləri

MİF-B02
Tədqiqat metodları

MİF – B03
Ali məktəb
tərəfindən
müəyyən edilən
fənlər*

	6

6

48

	PK – 1
PK – 2
PK – 3
PK – 4
PK – 5
PK – 6
PK – 7
PK – 11
PK – 12
PK – 17
PK – 18
PK – 19
PK – 20
PK – 21
PK – 22
PK – 23
PK – 24
PK – 25
	
MET –B00	Elmi-tədqiqat işləri
Magistr tədqiqatlar, kommunikasiya və innovasiya, tədqiqat işlərinin aparılması dərslərini mənimsədikdən və elmi-tədqiqat işini yerinə yetirdikdən sonra aşağıdakıları
bilməli və bacarmalıdır:
- akademik baxımdan əsaslı və analizə gərəkli araşdırma suallarını müəyyənləşdirmək
- dissertasiya mövzusu ilə bağlı olaraq elmi əsaslı tənqidi yanaşma ortaya qoymaq
- mövzu ilə bağlı ədəbiyyatları müəyyənləşdirmək
- araşdırma və tədqiqatlarda akademik etik qaydaları bilmək
- dissertasiya işinin mövzusunu müəyyənləşdirmək
- dissertasiya işinin məzmun layihəsini hazırlamaq
- dissertasiya işi üçün vaxt cədvəlini tərtib etmək
- dissertasiya işində ortaya qoyulan araşdırma problemi ilə bağlı məlumat əldə etmə vasitələrini müəyyənləşdirmək
- ali məktəb təhsilinin prinsip və məzmununu bilmək
- tədris prosesinin təşkili və idarəedilməsi metodlarını bilmək
- tələbə psixologiyasını və tələbə davranışlarını bilmək
- tələbə qiymətləndirmə metodlarını bilmək və bu metodların tətbiq etmək
- dərs prosesində istifadə olunan dərs materiallarının hazırlanmasını bilmək
- eyni zamanda istifadə olunacaq ədəbiyyatların seçilməsini və istifadəsini bilmək
- imtahanlarda tələbə qiymətləndirmə zamanı istifadə olunan materialların (sualların, keyslərin və s.) hazırlama prosesini və üsullarını bilmək
- dərs zamanı auditoriyada davranış qaydalarını bilmək
- dərs prosesində müasir proqram təminatlarından və vasitələrindən istifadə qaydalarını bilmək.
- alınmış nəticələrin tədqiqi imkanlarını müəyyənləşdirməyi;
- yerinə yetirilmiş tədqiqat işinin müdafiəsini;
- tədqiqat işinin nəticələrinin çapa hazirlanmasını;
- elmi-tədqiqat və elmi-pedaqoji
təcrübələrdə iştirakı nəticəsində əldə etdiyi nəticələrdən dissertasiya işində istifadə etməyi;
- dissertasiya işində ortaya qoyulan araşdırma problemi ilə bağlı məlumat əldə etmə vasitələrini müəyyənləşdirmək
- məlumat toplama vasitəsindən istifadə edərək məlumatların əldə edilməsi və analizi
- analizlərdən sonra əldə edilən nəticələrin elmi təhlili
- dissertasiya işinin yazı qaydalarını bilmək
- araşdırmanın nəticələrinin hesabat halına salınması
- araşdırma prosesinin, araşdırma analizlərinin və nəticələrinin təqdim edilməsi
- elmi araşdırmaların aparılması prosesi
- aparılan araşdırmaların elmi məqalə halına salınması 
- elmi məqalə yazarkən istinadlarda vacib elmi etik qayda qanunları
- araşdırma apararkən müəyyən edilmiş mövzu haqqında daha əvvəl aparılmış araşdırma və məqalələri dəyərləndirmə
- daha doğru məlumatların toplanması üçün ideal məlumat toplama metodlarının seçilməsi
- lazımlı birinci növ və ikinci növ məlumatların əldə edilmə qaynaqları və onlardan istifadə üsulları
- elmi jurnallar üçün məqalə vəya elmi konfranslar üçün məruzələrin hazırlanması
- məruzələrin təqdim edilməsi
- araşdırma prosesində xarici ədəbiyyatlardan istifadə
- araşdırmalar zamanı lazımlı olacaq müasir proqram təminatlarını və onlardan istifadə qaydalarını	60	Tədqiqatlar, kommunikasiya və innovasiya

Tədqiqat İşinin aparılması 

Elmi-tədqiqat
təcrübəsi

Elmi-pedaqoji
təcrübə

Magistrlik
dissertasiyasının hazırlanması
və müdafiəsi	6

6

6

6

36	PK – 1
PK – 2
PK – 4
PK – 5
PK – 6
PK – 12
PK – 16
PK – 17
PK – 18
PK – 19
	
	Kreditlərin ümumi cəmi	120		120		
* İxtisas və müvafiq ixtisaslaşmalar üzrə səriştələr (kompetensiyalar) və buna müvafiq fənlər ali təhsil müəssisələri tərəfindən müəyyənləşdirilir.

4.3. İxtisas üzrə magistr təhsil proqrammm yerinə yetirilməsi müddəti: ümumi həftələrin sayı - 94 o cümlədən:
-	nəzəri təlim - 30 həftə
-	Tədqiqatlar, kommunikasiya və innovasiya, tədqiqat işinin aparılması -  8 həftə

-	təcrübələr (elmi-tədqiqat və  elmi-pedaqoji) - 8 həftə

-	imtahan sessiyaları - 10 həftə

-	magistrlik dissertasiyasının hazırlanması və  müdafiəsi - 24 həftə

-	tətillər - 14 həftə

5. 	Maddi-texniki, tədris bazası və kadr potensialı

5.1. 	Ali təhsil müəssisəsinin 060407 - Menecment ixtisasının təhsil proqramına müvafiq hazırlanmış tədris planında nəzərdə tutulan fənlər üzrə dərslərin aparılması, təcrübələrin keçirilməsi və elmi-tədqiqat işlərinin yerinə yetirilməsi üçün müvafiq İKT ilə təchiz olunmuş kabinet və laboratoriyalar, kompyüter sinifləri, emalatxanalar və s. ilə təmin olunmuş maddi-texniki bazası olmalıdır. Təhsilalanların ali təhsil müəssisəsinin lokal şəbəkəsinə, internetə, məlumat bazalarına, elektron kitabxanalarına, axtarış sistemlərinə çıxışı təmin edilməlidir.
5.2. 	Fənlərin tədrisi, bir qayda olaraq, ali təhsil müəssisələrinin elmi dərəcəsi və ya elmi adı olan professor-müəllim heyəti tərəfindən aparılır. Bu fəaliyyətə həmçinin müvafiq ixtisas üzrə minimum magistr dərəcəsinə sahib və həmin sahədə iş təcrübəsi  olan digər müəssisə və təşkilatlarda çalışan şəxslər də cəlb oluna bilər.
5.3.	Magistrlik dissertasiyalarına elmi rəhbərlik, bir qayda olaraq, həmin təhsil müəssisəsində çalışan professor-müəllim heyətinin elmi adı və ya müvafiq ixtisas üzrə minimum magistr dərəcəsinə sahib və həmin sahədə iş təcrübəsi  olan digər müəssisə və təşkilatlarda çalışan şəxslər tərəfindən həyata keçirilir.

6.	Tədris prosesinin forma və  metodları

6.1.	Magistrantın nəzəri təlimi və pedaqoji hazırlığı mühazirə-seminar, məsləhət, sərbəst  iş, pedaqoji təcrübə və s. formalarda həyata keçirilir.
6.2. 	Magistr hazırlığı üzrə tədris prosesində şifahi şərh, müsahibə, interaktiv təlim, müstəqil iş, diskussiya, dəyirmi masa, illüstrasiya, tədqiqatçılıq, laboratoriya və praktik iş və digər metodlardan istifadə edilə bilər.
6.3. 	060407 - Menecment ixtisası üzrə magistr hazırhğında elmi-tədqiqat və elmi-pedaqoji təcrübələr nəzərdə tutulur (təcrübələrin məqsəd və vəzifələri ixtisasdan asılı olaraq müəyyənləşdirilir). Təcrübələr növündən asılı olaraq müvafiq təşkilatlarda, yaxud ali məktəblərin kafedra və laboratoriyalarında keçirilə bilər.

7. 	Yekun dövlət attestasiyasına qoyulan tələblər və qiymətləndirmə

7.1. 	Yekun dövlət attestasiyası magistrlik dissertasiyasının müdafiəsindən ibarətdir. Dissertasiyanın məzmununa, həcminə, strukturana qoyulan tələblər və onun müdafiəsi qaydaları Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən müəyyənləşdirilir.
7.2. 	Təhsilalanların biliyinin qiymətləndirilməsi Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq edilmiş qaydalar əsasında həyata keçirilir.
7.3. 	Yekun Dövlət Attestasiyası nəticəsində məzunlara magistr ali elmi-ixtisas dərəcəsi və dövlət nümunəli diplom verilir.

Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Elm, ali və orta ixtisas təhsil şöbəsinin müdiri
_______________Yaqub Piriyev
____ ___________ 2016-cı il

Razılaşdırılmışdır:
Azərbaycan Respublikası Təhsil Problemləri İnstitutunun direktoru

____________Emin Əmrullayev
____ _______ 2016-cı il	

Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Elmi Metodiki Şurasının «İqtisadiyyat» bölməsinin sədri
_______________ 
____ ___________ 2016-cı il

İqtisadiyyat və idarəetmə ixtisaslar qrupu üzrə Dövlət Təhsil Standartlarını hazırlayan işçi qrupun sədri
________________ Ədalət Muradov
____ ___________ 2016-cı il

-	yata keçirm k, t dqiqatın metodunu v probleml rin h lli vasit l rini mü yy n etm 
-	yön ltm k (PK-8)