{"id":98791,"date":"2017-06-16T12:17:51","date_gmt":"2017-06-16T08:17:51","guid":{"rendered":"https:\/\/unec.edu.az\/heyder-eliyevin-sabitlik-ve-inkisaf-strategiyasi-2\/"},"modified":"2017-06-16T13:39:45","modified_gmt":"2017-06-16T09:39:45","slug":"heyder-eliyevin-sabitlik-ve-inkisaf-strategiyasi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/unec.edu.az\/ru\/heyder-eliyevin-sabitlik-ve-inkisaf-strategiyasi\/","title":{"rendered":"\u0421\u0442\u0440\u0430\u0442\u0435\u0433\u0438\u044f \u0441\u0442\u0430\u0431\u0438\u043b\u044c\u043d\u043e\u0441\u0442\u0438 \u0438 \u0440\u0430\u0437\u0432\u0438\u0442\u0438\u044f \u0413\u0435\u0439\u0434\u0430\u0440\u0430 \u0410\u043b\u0438\u0435\u0432\u0430"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 14pt; color: #000080;\"><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"http:\/\/www.xalqqazeti.com\/az\/news\/economy\/86933\">&#171;Xalq q\u0259zeti&#187;<\/a><\/em><\/span><\/p>\n<p><em>Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycana iki d\u0259f\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir. H\u0259r iki d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259n\u0259zz\u00fcld\u0259n, b\u00f6hrandan \u00e7\u0131xar\u0131b inki\u015faf yoluna qoymu\u015fdur. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, ictimai- siyasi qurulu\u015fdan as\u0131l\u0131 olmayaraq, Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259n d\u00fczg\u00fcn siyas\u0259t aparm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n maraqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>\u00a0Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fL\u0130YEV\u0130N<br \/>\n\u00fcmummilli liderin anadan olmas\u0131n\u0131n 94-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u0259<br \/>\nv\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun f\u0259aliyy\u0259tinin<br \/>\n13 illiyin\u0259 h\u0259sr olunan t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasimd\u0259ki nitqind\u0259n<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><em>Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n yeni tarixinin b\u00fct\u00f6v bir d\u00f6vr\u00fc \u00fcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015f\u0259r\u0259fli ad\u0131 v\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Onun 35 illik r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 respublikam\u0131z \u0259srl\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259r inki\u015faf yolu ke\u00e7mi\u015fdir. Ulu \u00f6nd\u0259r respublikaya r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vrd\u0259 var q\u00fcvv\u0259sini v\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fin\u0259 h\u0259sr etmi\u015f, n\u0259h\u0259ng quruculuq i\u015fl\u0259rinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 olmu\u015fdur. Heyd\u0259r \u018fliyev deyirdi: \u201cXalq m\u0259n\u0259 \u00fcmid b\u0259sl\u0259yir, m\u0259n d\u0259 bu \u00fcmidi do\u011frultmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6mr\u00fcm\u00fcn qalan hiss\u0259sini xalq\u0131ma ba\u011f\u0131\u015flay\u0131ram v\u0259 h\u0259yat\u0131m\u0131 xalq\u0131ma qurban verm\u0259y\u0259 haz\u0131ram\u201d.\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Yax\u0131n kecmi\u015f\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, 1988-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 c\u0259bh\u0259d\u0259ki m\u0259\u011flubiyy\u0259tl\u0259r, Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda \u00e7axna\u015fmalar, anarxiya, xaos, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si v\u0259 s. \u00f6lk\u0259d\u0259 g\u0259rgin v\u0259ziyy\u0259t yaratm\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 bir t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259qamda xalq \u00f6z\u00fcn\u00fcn xilaskar\u0131n\u0131 ikinci d\u0259f\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 d\u0259v\u0259t etdi. 1993-c\u00fc ilin 15 iyunu Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131ld\u0131 v\u0259 xalq bu g\u00fcn\u00fc h\u0259r il Milli Qurtulu\u015f G\u00fcn\u00fc kimi bayram edir.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259rin ikinci d\u0259f\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na, elmin\u0259, t\u0259hsilin\u0259, s\u0259hiyy\u0259sin\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 d\u0259 yeni n\u0259f\u0259s g\u0259tirdi. Dem\u0259k olar ki, c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn sferalar\u0131nda inqilabi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verdi. T\u0259hsil v\u0259 elm ocaqlar\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin qay\u011f\u0131s\u0131 say\u0259sind\u0259 \u00f6z \u0259vv\u0259lki \u015f\u00f6hr\u0259tini b\u0259rpa etdi.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin z\u0259ngin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik t\u0259cr\u00fcb\u0259si, m\u00f6hk\u0259m irad\u0259si v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259nliyi say\u0259sind\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si dayand\u0131r\u0131ld\u0131, Milli Ordumuzun d\u00f6y\u00fc\u015f q\u00fcdr\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal\u0131na son qoyuldu v\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s \u0259ld\u0259 olundu. Q\u0131sa bir zamanda ulu \u00f6nd\u0259rin bilavasit\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda respublikam\u0131zda ictimai-siyasi sabitlik v\u0259 iqtisadi dir\u00e7\u0259li\u015f t\u0259min edildi. Siyasi al\u0259md\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndi v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyimiz d\u00f6nm\u0259z xarakter ald\u0131.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 1995-ci ilin noyabr\u0131nda m\u00fcst\u0259qil respublikam\u0131z\u0131n ilk Konstitusiyas\u0131 q\u0259bul olundu, parlament\u0259 se\u00e7kil\u0259r ke\u00e7irildi. \u015e\u0259rqd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycanda \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fc l\u0259\u011fv edildi, h\u00fcquqi v\u0259 sivil d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesi ba\u015fland\u0131. \u0130qtisadi islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si geni\u015f v\u00fcs\u0259t ald\u0131 v\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f n\u0259h\u0259ng neft m\u00fcqavil\u0259si imzaland\u0131, d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 iqtisadi v\u0259 siyasi \u0259laq\u0259l\u0259rimiz geni\u015fl\u0259ndi. B\u00fct\u00fcn bu sadalananlar m\u0259hz ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti v\u0259 g\u0259rgin \u0259m\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn oldu.<\/p>\n<p>Bu dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t t\u00fck\u0259nm\u0259z enerjisini n\u0259inki \u00f6z xalq\u0131n\u0131n, d\u00f6vl\u0259tinin inki\u015faf\u0131na, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00fcnya xalqlar\u0131n\u0131n iqtisadi, m\u0259d\u0259ni s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259, onlar\u0131n aras\u0131nda mehriban m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin d\u0259rin k\u00f6k salmas\u0131na s\u0259rf edirdi. M\u0259hz Az\u0259rbaycan Prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 b\u0259rpa edil\u0259n tarixi \u0130p\u0259k Yolu d\u00fcnyam\u0131z\u0131n \u015e\u0259rqi il\u0259 Q\u0259rbini birl\u0259\u015fdirdi v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf\u0131na \u00f6z m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259sini verdi.<\/p>\n<p>1994-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 imzalanan \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d il\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n yeni neft strategiyas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na yat\u0131r\u0131lan investisiyan\u0131n h\u0259cmi ilb\u0259il artd\u0131. Ke\u00e7mi\u015f sovet respublikalar\u0131 aras\u0131nda Az\u0259rbaycan ilk d\u0259f\u0259 Q\u0259rbin iri neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 bel\u0259 b\u00f6y\u00fck miqyasl\u0131 sazi\u015f imzalad\u0131 v\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. Bununla da Prezident Heyd\u0259r \u018fliyev o d\u00f6vrd\u0259 n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fck siyasi c\u0259sar\u0259t, d\u00f6nm\u0259z irad\u0259, d\u0259qiq iqtisadi hesablama v\u0259 d\u0259rin m\u00fcdriklik n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n yeni neft doktrinas\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Avropa v\u0259 Asiya qit\u0259sinin aras\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan tarix\u0259n q\u0259rbl\u0259 \u015f\u0259rq, c\u0259nubla \u015fimal aras\u0131nda \u201ck\u00f6rp\u00fc\u201d funksiyas\u0131 da\u015f\u0131y\u0131b. Tarixi \u0130p\u0259k Yolunun b\u0259rpas\u0131na h\u0259sr edil\u0259n v\u0259 Bak\u0131da b\u00f6y\u00fck t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfrans respublikam\u0131z\u0131n yenid\u0259n iki qit\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259n qov\u015fa\u011fa \u00e7evrilm\u0259kd\u0259 oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirdi. \u0130p\u0259k Yolunun \u00fcst\u00fcnd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n 33 \u00f6lk\u0259nin, 8 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u00f6lk\u0259mizin paytaxt\u0131na topla\u015fmaqla Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bir daha t\u0259sdiq etdil\u0259r.<\/p>\n<p>13 aprel 1999-cu ild\u0259 Atat\u00fcrk\u00fcn \u201cYurdda sulh, cahanda s\u00fclh\u201d prinsipin\u0259 uy\u011fun olaraq \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycanda v\u0259 Qafqaz b\u00f6lg\u0259sind\u0259 sabitliyin b\u0259rq\u0259rar edilm\u0259si, dostluq, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma v\u0259 mehriban qon\u015fuluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin b\u0259rpa olunmas\u0131, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada s\u00fclh\u00fcn \u00e7ar\u00e7\u0131s\u0131 kimi Beyn\u0259lxalq Atat\u00fcrk S\u00fclh M\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n d\u00fcnyada s\u00fclhsev\u0259r bir xalq kimi tan\u0131nmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015f, respublikam\u0131z\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin qorunub saxlanmas\u0131na, dinc quruculuq i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131na, iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 tarixi bir imkan yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Uzun ill\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si s\u00fcbut edir ki, yaln\u0131z g\u00fccl\u00fc siyasi lider yeti\u015fdir\u0259n xalqlar \u00f6z milli s\u0259rv\u0259tl\u0259rin\u0259 sahib olmaq imkan\u0131 qazan\u0131rlar. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, d\u00fcnyada neftl\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00e7oxdur. Lakin h\u0259min s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259r he\u00e7 d\u0259 \u00f6z xalqlar\u0131n\u0131n rifah\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 istifad\u0259 ed\u0259 bilmirl\u0259r. M\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 h\u0259min s\u0259rv\u0259tl\u0259r xalq\u0131m\u0131z\u0131n rifah hal\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na y\u00f6n\u0259ldildi.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 haz\u0131rlanan v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n n\u0259h\u0259ng \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 birg\u0259 imzalanan \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d yeni neft strategiyam\u0131z\u0131n \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rini acd\u0131. M\u0259hz bu m\u00fcqavil\u0259 Az\u0259rabaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131na \u00e7evrildi, azad iqtisadi mexanizml\u0259rin t\u0259tbiq edilm\u0259si v\u0259 respublikam\u0131z\u0131n d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na dinamik inteqrasiyas\u0131n\u0131 t\u0259min etdi, xarici investisiyan\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 ax\u0131n\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirdi v\u0259 Az\u0259rbaycanda yeni neft-qaz m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin ba\u011flanmas\u0131na g\u00fccl\u00fc t\u0259kan verdi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n\u0131n Prezidenti olmu\u015f Corc Bu\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 \u00fcnvanland\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubda yaz\u0131rd\u0131: \u201cAmerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 Sizinl\u0259 s\u0131x i\u015fl\u0259y\u0259r\u0259k, qlobal enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259y\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha firavan, dinc g\u0259l\u0259c\u0259k qurma\u011fa yard\u0131m etm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>\u018fsas\u0131 ulu \u00f6nd\u0259rimiz Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulan Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft k\u0259m\u0259rinin istismara verilm\u0259sinin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 istehsal edil\u0259n neftin d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131nda rolu \u0259v\u0259zsizdir. Heyd\u0259r \u018fliyev k\u0259m\u0259rin t\u0259m\u0259linin qoyulmas\u0131 m\u0259rasimind\u0259ki nitqind\u0259 demi\u015fdir: \u201cBak\u0131-Tbilisi- Ceyhan \u00e7ox b\u00f6y\u00fck iqtisadi xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Ancaq t\u0259kc\u0259 iqtisadi deyil, hesab edirik ki, siyasi xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Bu layih\u0259 v\u0259 onun h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si Qafqaz b\u00f6lg\u0259sind\u0259 s\u00fclh\u00fcn, \u0259min-amanl\u0131\u011f\u0131n, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131 ola bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Respublikam\u0131zda istehsal edil\u0259n neft-qaz xalq\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcz\u0259ran\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131nda, onun ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r v\u0259 h\u0259l\u0259 uzun ill\u0259r d\u0259 oynayacaqd\u0131r. Bu nem\u0259t ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin memar\u0131 oldu\u011fu neft strategiyas\u0131n\u0131n u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 dinamik inki\u015faf t\u0259min edilmi\u015f, \u0259halinin rifah\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, d\u00fcnya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sistemin\u0259 inteqrasiya \u0259laq\u0259l\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ilin ikinci yar\u0131s\u0131ndan etibar\u0259n \u00fcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc daxili v\u0259 xarici siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 1995-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda ictimai-siyasi sabitlik t\u0259min edildi, sosial-iqtisadi probleml\u0259rin h\u0259lli, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259halinin h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r \u00f6n plana \u00e7\u0259kildi. Ard\u0131c\u0131l olaraq apar\u0131lan islahatlar q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131 v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 sah\u0259l\u0259rind\u0259 ciddi ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 olundu. G\u00f6r\u00fcl\u0259n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 uzaq perspektivl\u0259r\u0259 tu\u015flanm\u0131\u015f t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 geril\u0259m\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131 bird\u0259f\u0259lik al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Alfred Nobelin XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u201cburada neft, qan v\u0259 siyas\u0259t \u00e7ox s\u0131x \u015f\u0259kild\u0259 bir-birin\u0259 qar\u0131\u015f\u0131b\u201d, &#8212; dey\u0259 xarakteriz\u0259 etdiyi Az\u0259rbaycan art\u0131q XX \u0259srin sonunda xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck o\u011flu Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u0259rgin \u0259m\u0259yi, m\u0259ntiqi siyasi gedi\u015fl\u0259ri v\u0259 inki\u015faf strategiyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 qan-qadadan uzaq, sabitliyin v\u0259 \u0259min-amanl\u0131\u011f\u0131n h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fc bir \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilirdi. G\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 artan neft g\u0259lirl\u0259ri, xarici investisiya ax\u0131n\u0131 \u00f6lk\u0259nin iqtisadi m\u0259nz\u0259r\u0259sini d\u0259yi\u015fdi, Az\u0259rbaycan\u0131 regionun lider d\u00f6vl\u0259tin\u0259 \u00e7evirdi.<\/p>\n<p>Bu siyasi kursun ard\u0131c\u0131l olaraq h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 daha da inki\u015faf etdirilm\u0259si m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Regionda qlobal enerji layih\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan Az\u0259rbaycan haz\u0131rda bir s\u0131ra d\u00fcnya v\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u201cmavi yanacaq\u201dla t\u0259minat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259mizi d\u00fcnyan\u0131n potensial qaz ixracat\u00e7\u0131lar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259sinin ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259sinin \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259ti olduqca b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bel\u0259 ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 hasil edil\u0259n daha b\u00f6y\u00fck miqdarda \u201cmavi yanacaq\u201d Az\u0259rbaycan\u0131n ixrac imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d qaz\u0131n\u0131n al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n da artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq. Bu da \u00f6lk\u0259mizin regionda, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyada strateji t\u0259r\u0259fda\u015f kimi m\u00f6vqeyini bir q\u0259d\u0259r d\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259c\u0259k. \u018fn ba\u015fl\u0131cas\u0131 is\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259sinin ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259si Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na milyardlarla dollar birba\u015fa investisiyan\u0131n qoyulmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 TANAP layih\u0259sinin realla\u015fmas\u0131 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259dir. Bu layih\u0259nin \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi q\u00fcdr\u0259tinin v\u0259 d\u00fcnyadak\u0131 siyasi n\u00fcfuzunun artmas\u0131nda \u00f6n\u0259mli rolu vard\u0131r. M\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyev layih\u0259nin tarixi rolundan dan\u0131\u015fark\u0259n demi\u015fdir: \u201cTANAP layih\u0259si biz\u0259 imkan ver\u0259c\u0259kdir ki, Az\u0259rbaycan z\u0259ngin qaz resurslar\u0131n\u0131 d\u00fcnya bazarlar\u0131na b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 n\u0259ql etsin. Hesab edir\u0259m ki, TANAP layih\u0259si son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 n\u0259inki \u00f6lk\u0259mizd\u0259, h\u0259m d\u0259 regionda, Avropa qit\u0259sind\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259n b\u00f6y\u00fck add\u0131md\u0131r. TANAP layih\u0259sinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 da Az\u0259rbaycan olmu\u015fdur. \u018fmin\u0259m ki, TANAP layih\u0259sini Az\u0259rbaycan \u00f6z t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 il\u0259 vaxt\u0131nda icra ed\u0259c\u0259k v\u0259 bel\u0259likl\u0259, Avropan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259si b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fdiril\u0259c\u0259kdir\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Az\u0259rbaycan haz\u0131rda n\u0259inki \u00f6z\u00fcn\u00fcn, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 \u00f6z layiqli t\u00f6hf\u0259sini verir. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Q\u0259rb enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi kimi ciddi problemin h\u0259llind\u0259 Az\u0259rbaycanla daha s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qurmaqda mara\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ortaya qoyub. \u0130ndi s\u00f6hb\u0259t m\u0259hz Az\u0259rbaycan\u0131n f\u0259al i\u015ftirak\u0131 il\u0259 X\u0259z\u0259r-Qara d\u0259niz-Aral\u0131q-Baltik d\u0259nizl\u0259ri v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 regionunda enerji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n geni\u015f format\u0131 haqq\u0131nda gedir. T\u0259bii ki, neft-qaz amilinin \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi v\u0259 siyasi h\u0259yat\u0131nda strateji \u0259h\u0259miyy\u0259ti v\u0259 x\u00fcsusi yeri vard\u0131r. Lakin Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 neft amilind\u0259n as\u0131l\u0131 olmas\u0131n. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ciddi add\u0131mlar at\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda qlobal iqtisadi inki\u015faf\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n texnologiyalar\u0131n m\u0259nims\u0259nilm\u0259si d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, art\u0131q d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin iqtisadi \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc m\u0259hz yeni texnologiyalara yiy\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259, onlar\u0131 m\u0259nims\u0259m\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u0259 \u0259saslan\u0131r. Bir s\u00f6zl\u0259, iqtisadi q\u00fcdr\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n meyarlar\u0131n, qazan\u0131lan makro v\u0259 mikro iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin \u00f6n\u00fcnd\u0259 bu g\u00fcn m\u0259hz h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 informasiya-kommunikasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n tutdu\u011fu yer v\u0259 onun inki\u015faf\u0131 dayan\u0131r. Texnoloji prosesl\u0259rin, innovasiyalar\u0131n insanlara xidm\u0259t etdiyi, korrupsiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259, \u015f\u0259ffafl\u0131q, yenilik bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcasir d\u00fcnyam\u0131z\u0131n \u0259sas t\u0259l\u0259bin\u0259 \u00e7evrildiyi bel\u0259 bir vaxtda \u00f6lk\u0259miz d\u0259 qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flardan k\u0259narda qalm\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 neft sektoru il\u0259 yana\u015f\u0131, qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verilir. Bu i\u015fd\u0259 iqtisadi islahatlar\u0131n, regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u00fcst\u0259sna rol oynay\u0131r. M\u0259hz bunlar\u0131n say\u0259sind\u0259 regionlarda sahibkarl\u0131q inki\u015faf edir, yeni i\u015f yerl\u0259ri yarad\u0131l\u0131r. Son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda 1 milyon 700 min yeni i\u015f yeri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Onlardan 1,2 milyonu daimi i\u015f yeridir. \u0130\u015fsizlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 apar\u0131lan t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 5 faizd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 enmi\u015f, yoxsulluq is\u0259 5 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 kredit reytinq agentlikl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Davos \u0130qtisadi Forumu \u00f6lk\u0259mizi iqtisadi sah\u0259d\u0259 r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tliliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 37-ci yer\u0259 layiq g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qeyd etdiyi kimi, apar\u0131lan islahatlar v\u0259 \u0259ld\u0259 olunan iqtisadi art\u0131m, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n maddi rifah hal\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 i\u015fsizlik probleminin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 qazan\u0131lm\u0131\u015f nailiyy\u0259tl\u0259rin miqyas\u0131 son ill\u0259rd\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 geni\u015fl\u0259nmi\u015f, \u00fcmumi iqtisadi inki\u015faf bu m\u0259s\u0259l\u0259nin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015fdir. Yoxsullu\u011fun azald\u0131lmas\u0131 iqtisadiyyat\u0131n u\u011furlu diversifikasiyas\u0131, enerji g\u0259lirl\u0259rind\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 olunmas\u0131, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131, regionlar\u0131n inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n u\u011furla realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 bu q\u0259bild\u0259n olan dig\u0259r add\u0131mlar say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, diversifikasiyala\u015fd\u0131r\u0131lma d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r. Diversifikasiya s\u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u00fcasir formas\u0131 ingilis dilind\u0259 i\u015fl\u0259dil\u0259n \u201cdiversification\u201d terminin\u0259 \u0259saslan\u0131r v\u0259 \u0259sas\u0259n m\u0259hsul \u00e7e\u015fidinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si kimi ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr. Bununla yana\u015f\u0131, diversifikasiya anlay\u0131\u015f\u0131 milli iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf x\u00fcsusiyy\u0259tini v\u0259 istiqam\u0259tl\u0259rini xarakteriz\u0259 etm\u0259kl\u0259, \u015firk\u0259t v\u0259 birlikl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 qrupla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda vacib elementl\u0259rd\u0259n biri kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. M\u00fcasir \u015f\u0259raitd\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri ayr\u0131-ayr\u0131 istehsal sah\u0259l\u0259rinin diversifikasiyas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin t\u0259sdiq etdiyi \u201cMilli iqtisadiyyat v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u0259sas sektorlar\u0131 \u00fczr\u0259 Strateji Yol X\u0259rit\u0259si\u201dnd\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tliliyinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si v\u0259 innovasiyala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda iki m\u00fch\u00fcm inki\u015faf istiqam\u0259ti milli istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n m\u0259hsullar\u0131na olan t\u0259l\u0259bat\u0131n daxili bazarda ciddi art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 v\u0259 xarici bazarlar\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 m\u00fch\u00fcm prioritet kimi q\u0259bul edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Bu il aprelin 17-d\u0259 Yevlax \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 qeyri-neft ixracat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n respublika m\u00fc\u015favir\u0259sind\u0259 yeni iqtisadi modelin \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rini a\u00e7\u0131qlayan h\u00f6rm\u0259tli Prezidentimiz x\u00fcsusi vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r ki, bundan sonra iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131 ancaq islahatlar, innovasiyalar, texnologiyalar v\u0259 qeyri-neft sektoru hesab\u0131na inki\u015faf etdirm\u0259liyik. Daha sonra \u00f6lk\u0259 Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev demi\u015fdir: \u201cBiz bu g\u00fcn inamla dey\u0259 bil\u0259rik ki, Az\u0259rbaycan \u00f6z iqtisadi potensial\u0131n\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndir\u0259 bilib. Haz\u0131rda qeyri-neft sektorumuz iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259xmin\u0259n 65 faizini t\u0259min edir. \u0130xracat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si h\u0259l\u0259 ki, neft v\u0259 qazla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu da y\u0259qin ki, indiki d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259biidir\u201d.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan \u00f6lk\u0259nin qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 \u0259sas element kimi s\u0259nayenin, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n, turizmin, \u0130KT-nin v\u0259 dig\u0259r istehsal sah\u0259l\u0259rinin kompleks v\u0259 s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyat\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sektorlar\u0131n\u0131n potensial\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 olunmas\u0131, y\u00fcks\u0259k standartlara cavab ver\u0259n milli m\u0259hsullar\u0131n v\u0259 mallar\u0131n istehsal \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, ixracy\u00f6n\u00fcml\u00fc mallar\u0131n \u00e7e\u015fidinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 qeyri-neft ixrac\u0131n\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si, yeni xarici \u0259mt\u0259\u0259 bazarlar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 vacib \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda respublikam\u0131z d\u00fcnya birliyi v\u0259 n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar t\u0259r\u0259find\u0259n dinamik inki\u015faf ed\u0259n iqtisadiyyata v\u0259 m\u00fch\u00fcm geostrateji m\u00f6vqey\u0259 malik olan, qlobal enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan bir d\u00f6vl\u0259t kimi tan\u0131n\u0131r. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, art\u0131q Az\u0259rbaycanda qeyri-neft sektorunda iri h\u0259cmli layih\u0259l\u0259rin icras\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b v\u0259 \u00f6lk\u0259nin iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 prosesi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u0130qtisadiyyat\u0131n diversifikasiyala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n, \u00dcDM-d\u0259 \u00f6z\u0259l sektorun v\u0259 xidm\u0259t sah\u0259sinin pay\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n, s\u0259naye sah\u0259l\u0259rind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n neftqaz ma\u015f\u0131nqay\u0131rmas\u0131, neftkimya, metallurgiya, cihazqay\u0131rma, tikinti materiallar\u0131 istehsal\u0131, aqrar sektor v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 istehsal\u0131 sah\u0259l\u0259rind\u0259 inki\u015faf\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, yeni iqtisadiyyat sah\u0259l\u0259rinin \u2013 \u0130KT, turizm v\u0259 kosmik s\u0259nayesinin rolunun g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si h\u0259cminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 prosesi davam edir.<\/p>\n<p>Emal s\u0259nayesi qeyri-neft sektorunun \u0259sas apar\u0131c\u0131 sah\u0259sidir v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 istehsal olunan m\u0259hsulun 69,1 faizi onun pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Qeyri-neft emal\u0131 s\u0259nayesind\u0259 qida m\u0259hsullar\u0131 v\u0259 i\u00e7ki istehsal\u0131 40,9 faiz, metallurgiya s\u0259nayesi v\u0259 haz\u0131r metal m\u0259mulatlar\u0131n istehsal\u0131 5,9 faiz, tikinti materiallar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 5,1 faiz, elektrik avadanl\u0131qlar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 1,9 faiz, kimya s\u0259nayesi 3 faiz, ma\u015f\u0131n v\u0259 avadanl\u0131qlar\u0131n istehsal\u0131 3,6 faiz, dig\u0259r s\u0259naye sah\u0259l\u0259rinin istehsal\u0131 8,6 faiz t\u0259\u015fkil edir. Neft sektorunun s\u0131\u00e7ray\u0131\u015fl\u0131 inki\u015faf\u0131 fonunda qeyri-neft sektorunun k\u00f6lg\u0259d\u0259 qalmas\u0131, \u00fcmumi iqtisadi inki\u015faf tempinin \u0259sas\u0259n neft sektorundan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yum\u015fald\u0131lmas\u0131 v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n dayan\u0131ql\u0131 strukturunun t\u0259min olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini z\u0259ruri edirdi.<\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n layih\u0259l\u0259r v\u0259 \u0259ld\u0259 olunan n\u0259tic\u0259l\u0259r h\u0259qiq\u0259t\u0259n f\u0259r\u0259h do\u011furur. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, olk\u0259d\u0259 yarad\u0131lan s\u0259naye parklar\u0131 v\u0259 zavodlar\u0131, aqroparklar, biznes f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259\u015fviqi v\u0259 stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r bu sektorun inki\u015faf\u0131n\u0131 daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan-2020: g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 bax\u0131\u015f\u201d \u0130nki\u015faf Konsepsiyas\u0131nda 2020-ci ild\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n qeyri-neft ixrac\u0131n\u0131n h\u0259cminin min dollara \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259d\u0259f kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bu m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f kompleks t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kd\u0259dir. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259tin \u00f6z\u0259l sektora, qeyri-neft sah\u0259sin\u0259, h\u0259m\u00e7inin bank sektoruna sistemli d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi mexanizml\u0259ri il\u0259 yana\u015fmas\u0131, nisb\u0259t\u0259n dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi siyas\u0259t formala\u015fd\u0131rlmas\u0131 bu q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259 imkan verir ki, n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif real iqtisadi sektorlar\u0131n ixrac potensiallar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 yollar\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 t\u0259hsil, elm, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t sah\u0259l\u0259ri d\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. Bu i\u015fl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun, \u0130SESCO-nun xo\u015fm\u0259raml\u0131 s\u0259firi Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n \u0259v\u0259zsiz xidm\u0259tl\u0259ri vard\u0131r. Onun r\u0259hb\u0259liyi alt\u0131nda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif layih\u0259l\u0259r realla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, yeni s\u0259hiyy\u0259 ocaqlar\u0131, m\u0259kt\u0259bl\u0259r, u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131, qocalar evl\u0259ri tikilib istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir. B\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 xalq\u0131n maddi v\u0259 m\u0259d\u0259ni saviyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 t\u0259kan vermi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi qay\u011f\u0131ya ehtiyac\u0131 olan, kims\u0259siz, valideyn himay\u0259sind\u0259n m\u0259hrum, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada c\u0259miyy\u0259tin diqq\u0259tind\u0259n k\u0259narda qalan u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsilinin, ya\u015fay\u0131\u015f \u015f\u0259raitinin t\u0259\u015fkili, onlar\u0131n t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin maddi-texniki v\u0259 t\u0259dris bazas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u018fsas\u0131 \u00fcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulan v\u0259 \u00f6lk\u0259 Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck u\u011furla davam etdiril\u0259n xarici v\u0259 daxili siyas\u0259t, ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015f\u0259n iqtisadi doktrina bel\u0259 dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, Az\u0259rbaycan n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 d\u0259 bu siyas\u0259tin davam\u0131 say\u0259sind\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf s\u00fcr\u0259tini daha da art\u0131racaq, h\u0259m regional, h\u0259m d\u0259 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00f6z m\u00f6vqel\u0259rini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259c\u0259kdir. B\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 bel\u0259 dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, \u00fcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 sabitlik v\u0259 inki\u015faf strategiyas\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131 b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 apar\u0131r.<\/p>\n<p><strong><em><span style=\"color: #000080;\"><a style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/unec.edu.az\/prof-sekereliyev-arif-sekereli-oglu\/\">Arif \u015e\u0259k\u0259r\u0259liyev<\/a><\/span>,<br \/>\nA<span style=\"color: #333333;\">z\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universitetinin kafedra m\u00fcdiri,<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #333333;\"> \u018fm\u0259kdar elm xadimi, Beyn\u0259lxalq Menecment Akademiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc,<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #333333;\"> iqtisad elml\u0259ri doktoru, professor<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#171;Xalq q\u0259zeti&#187; Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycana iki d\u0259f\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir. H\u0259r iki d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259n\u0259zz\u00fcld\u0259n, b\u00f6hrandan \u00e7\u0131xar\u0131b inki\u015faf yoluna qoymu\u015fdur. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, ictimai- siyasi qurulu\u015fdan as\u0131l\u0131 olmayaraq, Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259n d\u00fczg\u00fcn siyas\u0259t aparm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n maraqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir. \u00a0Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fL\u0130YEV\u0130N \u00fcmummilli liderin anadan olmas\u0131n\u0131n 94-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u0259 v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":98766,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[50],"class_list":["post-98791","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-novosti","tag-unec-ru"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/unec.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98791","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/unec.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/unec.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/unec.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/unec.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98791"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/unec.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98791\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98792,"href":"http:\/\/unec.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98791\/revisions\/98792"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/unec.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/98766"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/unec.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/unec.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=98791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/unec.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=98791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}